– Колумбия футболининг ушбу авлоди узоқ кутган лаҳзада, шунча кунлик йиғин ва бирга ўтказилган вақтдан сўнг, жамоага айтадиган сўнгги сўзингиз қандай бўлди?
– Барчага хайрли кун. Хабарим одатдагидек – ўйиндан завқ олишсин, шукроналик келтиришсин ва Колумбия либоси учун майдонда жонларини беришсин. Биринчи кундан нима деган бўлсак, шу. Худога шукур, 8 йилдан сўнг яна ушбу мундиалдамиз. Бизда умид катта, ўзимизни яхши томондан кўрсатиш истаги кучли – ҳар кунги хабаримиз шундан иборат.
– Жамоа ва мухлислар ўртасида юзага келган илиқ муносабат ҳақида сўрамоқчи эдим. Федерация томонидан микст-зоналар ташкил этилаётгани, ўйинчиларни кўриш учун машғулотларда кўпроқ вақт берилаётгани мухлисларни жамоага яқинлаштирмоқда. Бу ташаббус қаердан пайдо бўлди?
– Ўйлайманки, бу табиий равишда юз берди. Йигитлар майдонда борларини бериб, юракдан ўйнашмоқда ва мухлислар буни ҳис қилмоқда. Матбуот ҳар доим биз билан бирга бўлиши керак. Баъзида маълумот кам берилиши мумкин, лекин бу атайлаб қилинмайди. Колумбия жуда муҳим синов олдида турган бир пайтда раҳбарлар, мухлислар, журналистлар ва умуман ушбу гўзал спорт турига дахлдор барчамиз бирлашишимиз керак деб ҳисоблайман.
– Ўзбекистоннинг сўнгги 5 та ўйини ҳақида гапирсак: жамоа 2 марта ғалаба қозонди, 2 марта ютқазди ва 1 марта дуранг ўйнади. 6 та гол уриб, 7 та ўтказиб юборди. Ўтказилган таҳлилларга таяниб, Ўзбекистонга қарши тактик ва стратегик режангиз аниқми ёки ҳали ўйлантираётган жиҳатлар борми?
– Тактик ва стратегик режамиз аниқ – ўйинга қандай ёндашишимизни биламиз. Тактик жиҳатдан иккита ҳолат бор: бири ҳимоявий, иккинчиси ҳужумкор. Бу борада Ўзбекистоннинг хусусиятлари жуда яққол кўзга ташланади. Шундай экан, биз ҳужумда ҳам, ҳимояда ҳам яккакурашларда ютиб чиқишга ҳаракат қиламиз.
– Эртанги ўйинда Колумбия фаворит. Бироқ ушбу Жаҳон чемпионатининг илк ўйинларида фаворитлар доим ҳам ютавермаяпти. Бу сизни хавотирга солмайдими?
– Йўқ, Жаҳон чемпионатлари бизга кичик жамоалар йўқлигини ва ҳеч кимни камситмаслик кераклигини кўрсатмоқда. Ўзбекистон – кучли рақибларга қарши яхши натижалар қайд этган жамоа. Уларда ажойиб мураббий бор, тўрт-беш нафар юқори даражадаги футболчилари бор ва энг муҳими – улар нима ўйнаётганини аниқ биладиган тартибли жамоа. Эртанги ўйинда уларни ортда қолдириш биз учун асосий чақириқ бўлади.
– Жаҳон чемпионатининг дастлабки ўйинларида жамоаларнинг интенсивлиги, тезлиги ва юқори прессинги ажралиб турибди. Колумбия мундиалнинг бундай тезкорлигига қанчалик мослаша олади? Мисол учун, Хамес эртанги ўйинга қандай тайёргарлик билан етиб келди?
– Хамеснинг ҳолати яхши, унинг жисмоний тайёргарлиги доимий ўсиб бормоқда. Албатта, унинг истеъдоди шундайки, баъзида бошқалар каби кўп югурмаса ҳам, ўйинга ойдинлик киритади ва муҳим масалаларни ҳал қилади. Интенсивликка келсак, Колумбия бу борада талабга жавоб беради. Биз интенсивлик бўйича дунёда етакчилардан саналадиган жамоаларга қарши ўйнаганимизда (масалан, Франция) улардан қолишмадик. Гап фақат югуришда эмас, асосийси – тўғри ҳимояланиш ва самарали ҳужум қилишдир.
– Мексика чемпионатида тажриба тўплаган, баландликка яхши мослашган Виллер Дитани эртанги асосий таркибда кўришимиз мумкинми? Унинг ҳозирги ҳолати сиз учун қанчалик муҳим?
– У "Крус Асуль" билан Мексикада ажойиб турнир ўтказди ва шу орқали миллий терма жамоага чақирилди. У қолган 25 та футболчи каби ўйнашга тайёр. Худога шукур, бизда барча чизиқларда ва позицияларда рақобат жуда кучли. Якуний қарор эса индивидуал хусусиятлар ҳамда рақибга қарши қўлланиладиган стратегияга қараб қабул қилинади.
– Асосий 11 таликни қандай танлайсиз? Маълумотларга таянасизми ёки ҳис-туйғуларгами? Ва буни футболчиларга қачон маълум қиласиз?
– Юқорида айтиб ўтганимдек, бу – ўйин стратегияси ва футболчиларнинг индивидуал имкониятлари ўртасидаги мувозанатдир. Қарор ҳар доим терма жамоа фойдасини кўзлаб қабул қилинади.
– Ҳозирга қадар бўлиб ўтган 17 та ўйинда қарийб 50 та гол урилди. Чемпионатнинг бу қадар сермаҳсул старти ёхуд аутсайдерларнинг ўта чуқур ҳимояланиши сизни ҳайрон қолдирдими?
– Йўқ, бу кутилган ҳолат эди. Ўзини имконият жиҳатдан бироз пастроқ баҳолаган жамоа чуқур ҳимояланишни маъқул кўради. Қолаверса, ҳозирги футболчилар жисмонан ўта бақувват. Майдон марказидан ҳужумга ўтиш жараёнлари ҳалокатли даражага етган. Бугун ҳам бир нечта жамоаларда тезкор ҳужумга ўтиш қандай натижа берганини кўрдик. Агар ҳимояга ўз вақтида қайтмасангиз, дарҳол гол ўтказиб юборасиз. Шунинг учун ҳозир кўплаб жамоалар тўғридан-тўғри, вертикал ҳужумларни танламоқда.
– Сиз ҳам Хосе Пекерман, Эрнан "Болильо" Гомес, Матурана каби мундиалларда иштирок этган машҳур мураббийлар қаторига қўшилдингиз. Ёрдамчи мураббийликдан бош мураббийликка ўтиш қандай бўлди ва бу тажриба Ўзбекистонга қарши ўйинда сизга қандай ёрдам беради?
– Бу узоқ йиллик меҳнатимнинг натижаси. Йиллар давомида сояда, бошқа позицияда ишладим. Хоседан, қолаверса футболчилик фаолиятимдаги бошқа мураббийлардан кўп нарса ўргандим. Футболни тарк этишимдан 3-4 йил олдин мураббий бўлиш ниятим қатъий эди. Доимо ўрганишга, тинглашга, таҳлил қилишга ва ўзимни ривожлантиришга ҳаракат қилдим. Худо менга жаҳон чемпионатида бош мураббий бўлиш имконини берганидан бениҳоя миннатдорман ва буни Колумбия термаси билан аъло даражада ўтказмоқчиман.
– Жамоа Гвадалахарага келганидан бери футболчилардаги кайфиятни қандай баҳолайсиз? Ўйинга 24 соат қолганда уларнинг ҳолати қандай?
– Жамоа шунчаки ажойиб! Йигитлар терма жамоа либоси ҳар нарсадан устун эканини ҳис қилиб, ўзларини бутунлай бахшида этишмоқда. Таркибдан баъзи футболчиларни тушириб қолдириш мен учун оғир бўлди, чунки улар ҳам худди асосий рўйхатдагилар каби меҳнат қилишганди. Аммо мақсадимиз битта – биз барча нарсани ютиш учун келдик, бунинг учун эса ўзимизни тўлиқ қурбон қилишимиз керак.
– Колумбиялик мухлислардан бири Луис Диас ҳақида шундай деди: "У худди ўз маҳалласида ўйнагандек тўп тепади". Бунга қўшиласизми? У ўзининг илк Жаҳон чемпионатига қандай ҳолатда келди?
– Жаҳон чемпионатига келган ҳар бир футболчи ўзининг ёшликдаги орзусини эслайди. Лучо ҳам шундай. Унга "Бугун дам оласан" десангиз ҳам, барибир бориб тўпни олиб келади. Тўп билан бўлиш васвасасига қарши тура олмайди. Бу менга жуда ёқади. Биз Аргентинада "болаликдаги орзу" деб атаймиз, бугун ўша орзусидаги бола эртага жаҳон чемпионати майдонига тушади. Бу тўғридан-тўғри қалб ва ақл билан боғлиқ бўлган соф туйғу.
– Одатда таркибни олдиндан эълон қилмайсиз, лекин Ўзбекистонга қарши эртанги ўйинда қандай тактик чизма ва таркибни кўрамиз?
– Айтишимни хоҳлайсизми? Гап шундаки, мен буни ҳали ўйинчиларнинг ўзига ҳам айтмадим. Лекин биз яхши ҳолатдамиз. Бизда 26 нафар ҳақиқий "шерлар" бор. Бундан жуда хурсандман.
– 8 йиллик танаффусдан кейин Колумбия ушбу мундиалда дунёга қандай қиёфасини намойиш этмоқчи?
– Ажойиб савол. Биз ўзлигимиз, моҳиятимиз ва услубимиз устида кўп ишладик. Колумбия – бу қувонч. Халқимиз табассум қилиш учун сабабга муҳтож ва терма жамоамиз худди шунинг учун яхши ўйнашни хоҳлайди. Бу осон эмас, лекин бунинг учун қўлимиздан келган барча ишни қиламиз. Колумбиялик мухлисларга ёқадиган чиройли ўйин услубини сақлаб қолишга ҳаракат қиляпмиз.
– Жанубий Америка ва Колумбиянинг энг юлдузли футболчиларидан бири сифатида Луис Диасга бўлаётган катта босим ҳақида қандай фикрдасиз?
– У бу жараённи Америка Кубоги ва саралаш босқичларида ҳам бошидан ўтказди. Қандайдир вақт у гол ура олмади ва бутун Колумбия хавотирга тушди. Лекин бу ўсиш жараёни. Унинг футболчи ва инсон сифатидаги етуклиги ҳар қандай босимдан устун бўлиши керак. Ўйлайманки, у ажойиб мундиал ўтказади.
– Аэропортда ва кўчаларда бизни сариқ либосли мухлислар тўлқини кутиб олди. Уларнинг кўпчилиги шу ерга келиш учун йиллар давомида пул йиққан. Уларга қандай сўзларни айтган бўлардингиз?
– Раҳмат, раҳмат, раҳмат! Уларга фақат миннатдорчилик билдириш керак. Уларнинг бераётган меҳри ва ишончи – бизнинг ҳам қалбимизда бор. Биз ҳам улар каби бу турнирдан умидвормиз.
– Пеле ва Марадона Жаҳон кубогини кўтарган "Ацтека" стадионининг тарихи барчага маълум. Инфантино ҳам уни "Жаҳон футболи собори" деб атади. Сиз ва футболчиларингиз учун ушбу афсонавий стадионда ўйнаш нимани англатади?
– Бу ҳақиқатан ҳам афсонавий, достонларга айланадиган стадион. Бу майсазорда энг зўр Пеле ва энг зўр Марадонани кўрганмиз. Бу майдонга қадам қўйишнинг ўзи ўзгача ҳаяжон бахш этади. 1986 йилда мен Аргентина ёшлар жамоасида эдим ва бу воқеаларни жуда яқиндан кузатганман. Ўшанда Диего ва менинг дўстларим ушбу стадионда нималар қилганини хотирлаш – ажойиб туйғу.
– Статистикага кўра, эртага стадионда 65 минг нафар колумбиялик бўлиши кутиляпти. Бу ҳақда қандай фикрдасиз?
– Биз терма жамоани қабул қилиб олганимиздан бери қаерга бормайлик, бизни сариқ тўлқин кузатиб юрибди. Буни футболчилар ўзларининг майдондаги ҳаракатлари билан юзага келтиришди. Мухлисларимиз бизга бераётган барча меҳрни биз ҳам ёрқин ғалабалар ва қувончли дамлар билан қайтаришга умид қиламиз.
– Илтимос, яна Ўзбекистон ҳақида тўхталиб ўтсангиз. Бу жамоанинг ўйин услуби қандай ва уларнинг Колумбия учун энг хавфли жиҳатлари нималардан иборат?
– Бу жамоа қуйи блокда учта ёки бешта ҳимоячи билан ҳимояланади. Улар иккита марказий ярим ҳимоячи, иккита вингер ва рақиб дарвозасига орқа ўгириб, тўпни яхши қабул қилиб оладиган битта соф "тўққизлик" билан ҳаракат қилади. Улар қарши ҳужумга жуда яхши ўтадилар ва стандарт вазиятлардан унумли фойдаланишади. Шу сабабли бу – жуда тартибли ва эҳтиёт бўлиш керак бўлган жамоа. Уларнинг ўз ўйин услуби аниқ. Бунга қарши туришнинг йўли – тўп назоратини қўлга олиш, бўшлиқларни топиш, чизиқлар орасини ёриб ўтиш. Эртанги ўйинда биздан катта сабр ва ҳужумларни якунлашда жуда катта тажовузкорлик талаб этилади.
– Мундиал бошида энг кўп муҳокамаларга сабаб бўлаётган мавзулардан бири – сув ичиш танаффуси (кулинг-брейк). Бунинг жамоага таъсири ҳақида фикрингиз қандай?
– Ҳарорат 30–35 даражага кўтарилганда, бундай танаффус керак. Футболчилар сув ичиб, ўйинга қайтишлари учун бу тўғри қарор. Аммо танаффус 3–5 дақиқага чўзилиб кетса, у ўзининг асл моҳиятини йўқотади. Эътибор берсам, олдинлари танаффус вақтида камералар мураббийнинг қандай кўрсатма бераётганини кўрсатарди, ҳозир эса ҳаммаси тижорат рекламаларига айланиб кетган. Бу футболчиларнинг соғлиғи учун қилинмоқдами ёки бошқа мақсад борми? Ўзимизга шу саволни бериб кўришимиз керак.
– Колумбияда баландлик масаласига кўп эътибор берилади. Жамоанинг денгиз сатҳидан 2200 метр баландликдаги шароитга мослашуви қандай кечди?
– Биз Боготада ҳам шуғулландик. Кейин Сан-Диегода денгиз сатҳида бўлдик. Ўйлайманки, жамоамизнинг мослашиш жараёни яхши кечди ва эртага жисмоний муаммолар бўлмайди.
– АҚШ термасининг муваффақиятидан сўнг мураббий Почеттино уларнинг энг асосий ютуғи сифатида захирадан тушганларнинг ўйинни худди асосий таркибдаги интенсивликда давом эттира олганини айтди. Сиз ҳам бунга қандай эришмоқчисиз?
– Футболчиларга доимий равишда буни уқтириб келамиз. Барча йигитларимиз жуда яхши ҳолатда, уларнинг даражаси тенг. Захирадан майдонга тушган ўйинчи ёки муаммони ҳал қилиши, ёки хатони тўғирлаши, ёки ўзидан олдин тўп тепган ўйинчининг ишини давом эттириши керак. Ўртоқлик ўйинларида кўплаб ўзгаришлар қилганимиз туфайли, баъзан темп тушиб кетганини кўрдик. Аммо бу футболчиларнинг ёмон ўйнаганидан эмас, балки бир нечта алмаштиришлар туфайли тактик чизманинг бироз бузилганидан далолат беради.
– Сиз учун бу бешинчи Жаҳон чемпионати. 1990 йил Германияга қарши финалда бой берилган имкониятни энди ҳаёт сизга қайтаради деб ўйлайсизми?
– Бу ўтиб кетди. Ҳар бир турнир – янги чақириқ, янги саҳнадир. Умид қиламанки, Худо менга жаҳон чемпиони бўлишни насиб этади – бу қанчалик тезроқ содир бўлса, шунча яхши.
– Таркиб чақирувида Жон Кордобанинг ҳолати кўпчиликни ўйлантирганди. У эртанги ўйинга тайёрми ёки уни кейинги Конго билан ўйинга асраб қўясизми? Умуман, барча 26 нафар футболчининг соғлиғи қандай?
– Барча 26 нафар ўйинчининг соғлиғи жуда яхши ҳолатда. Кордоба аллақачон футбол ўйнашни бошлади ва машғулотларга қўшилди, у тўлиқ тайёр. Тўғри, у қолганлар билан ўртоқлик ўйинларида қатнашмади ва эҳтимол футбол амалиёти жиҳатидан бироз ортда қолгандир, аммо у майдонга тушишга мутлақо тайёр.
– Бу сиз учун илк мундиал дебюти эмас, футболчи сифатида 1990 йилда қатнашгансиз. Футболчи сифатида майдонга тушиш ва мураббий сифатида четдан бошқариш ўртасида қандай фарқ бор? Футболчилардаги ҳаяжонни қандай босасиз?
– Руҳий тайёргарлик узоқ вақтдан бери олиб борилмоқда. Футболчилар ижтимоий тармоқларга ёки ўйин олди майда чалғитувчи нарсаларга берилиб кетмаслиги керак – максимал концентрация талаб қилинади. Фарққа келадиган бўлсак, футболчи майдонда бор кучини ишга солиб, натижага тўғридан-тўғри таъсир кўрсатади ва шунинг ўзи унга кифоя. Мураббий эса ўйинчиларнинг ҳаракатига ва ўзи тузган тактик режанинг ишлаш-ишламаслигига кўпроқ қарам бўлади. Очиғи, ўйнашни кўпроқ ёқтирардим, чунки у ерда ҳаммаси кўпроқ ўзимга боғлиқ эди.
