UZ

Сўнгги янгиликлар

21:21Давид Сильва А Серияга кўчиб ўтишга яқин  1 21:01"Уфа" футболчиларнинг маошини 70%га камайтирди. Бир неча ўйинчилар "FIFPro"га мурожаат қилишган  0 20:45"Тоттенхэм" "Валенсия" футболчисини харид қилади  0 20:26Суарес Неймар ва Лаутаронинг эҳтимолий трансферига муносабат билдирди  6 20:02Tuttosport: "Роналду ва де Лигтнинг "Ювентус"да қолиши аниқ"  3 19:42Ибрагимович ёзда фаолиятини якунламайди  3 19:31Спортчилар ижтимоий тармоқларда  0 19:21"Барселона" Виллиан учун сўнгги уринишни амалга оширади  2 19:13Такрор ва такрор кўришга арзийдиган 30та ўйин (1-қисм)  48 18:50"Интер" "Манчестер Сити" ҳимоячисига кўз тикмоқда  1 18:27Англия Премьер-лигаси тарихидаги энг зўр трансферлар ўнлиги маълум қилинди  8 18:05Тожикистон чемпионати. "Хўжанд" илк турда ЦСКАни мағлуб этди, Сидоровдан гол  4 17:42Нолито: "Роналду - буюк футболчи, аммо Месси барибир Мессида"  18 17:24АПЛ мухлисларсиз футболга тайёрланмоқда  1 17:20Ушбу мавсумнинг энг фойдасиз юлдузлари (Топ-11)   6

“Футбол қироли” Пеле ҳақида мақола Янгиликлар

“Футбол қироли” Пеле ҳақида мақола

Бугун биз барча соҳаларда муваффақиятга эришган, футбол тарихида ўчмас из қолдирган “футбол қироли” Пеле ҳақида сўз юритамиз.

Таржимаи ҳол

Пеле, ҳақиқий исми Эдсон Арантис ду Насименту, "Сантос" ва "Нью-Йорк Космос" клубларида ўйнаган афсонавий бразилиялик футболчи. У уч маротаба жаҳон чемпиони бўлганидан кейин 1950-60 йиллардаги футболчилар авлодининг тимсолига айланди. Ҳозиргача бу рекорд "бузилмаган". Футбол федерацияси ва Халқаро олимпия қўмитасининг талқинига кўра, Пеле ХХ асрнинг энг яхши спортчиси деб тан олинган. Ўзининг футболчилик фаолиятида 1363 ўйинда 1289 та гол урган. Фантастика!

Бўлажак дунё футболи юлдузи 1940 йилда Бразилиянинг Минас-Жерайс штатида жойлашган кичик Трес-Корасойнс шаҳарчасида туғилган. Футболчининг оиласи қашшоқликда яшаган ва тўп болалар учун мавжуд бўлган ягона ўйин-кулги предмети бўлган. Болакайнинг отаси Дондиньо ҳам маҳоратли футболчи эди ва футболнинг асосий унсурларини ўғлига намойиш этиб берарди.

Эдсон етти ёшга тўлганда маҳаллий болалар жамоасининг асосий жамоасига қабул қилинди. У айнан ўша пайтларда машҳур Пеле лақабини олган, аммо бугунги кунда футболчи бу лақаб нима учун унга берлиганини ва қандай маънони англатишини эслай олмайди.

Кичик бўйли ўйинчининг тезлигини кўрган мураббий дарҳол Пелени ҳужум чизиғига қўйди. Бир неча йил ўтгач, жамоани Бразилия терма жамоасининг собиқ ўйинчиси Валдемар де Брито бошқарган. Айнан у Сан-Паулунинг машҳур клуби "Сантос" мураббийларига иқтидорли ўспирин ҳақида гапириб берган. Тез орада Пеле ўзининг биринчи профессионал шартномасини имзолади ва 15 ёшида асосий жамоада дебют қилди.

Футбол

Пеле профессионал футболчи сифатидаги илк ўйинини 1956 йил сентябрь ойида, яъни тўлиқ бўлмаган 16 ёшида ўтказди. Пеле Бразилия футболининг гранд жамоаси "Коринтианс"га қарши майдонга тушди ва дарҳол гол урди. Феноменал ўйинчи "Сантос" учун 19 йил давомида ҳакракатланиб, қарийб 650 та гол урган. Бундай самарадорлик Пелега 11 маротаба чемпион бўлиш, 6 марта кубок ютишга ёрдам берди.

Пеле "Сантос"дан кейин Американинг "Нью-Йорк Космос" клубига ўтди. Ушбу трансфер билан Пеле дунёни лол қолдирди, чунки Европа футболи ўша пайтда АҚШда машҳур бўлмаган. Аммо Қирол ўз ўйини билан мухлисларни стадионларга жалб қила олган. Статистикага кўра, бразилиялик ҳужумчининг Америкадаги фаолияти давомида ўйинларга мухлисларнинг ташриф буюриши нақд 10 бараварга ошган.

Мутахассислар Пеле феноменини таҳлил қилишга бир неча бор уриниб кўришган. Тадқиқотлар натижаси шуни кўрсатганки, футболчи ғайриоддий жисмоний хусусиятларга эга ва унда натижага эришиш учун ақл бовар қилмайдиган истак бор. Олимлар футболчининг туғма истеъдодига шубҳа қилишмади.

Алоҳида таъкидлаш керакки, Пеле жамоадошлари уйга кетганидан кейин ҳам бир неча соат давомида тўп билан ишлаш техникаси ва ўз зарбалари устида ишлаган.

Ўша даврлар муҳити инобатга олиб қаралса, Пеле кўрсатаётган техника сенсацион ҳолат эди. Футболчи рақиб ўйинчиларининг ярмини алдаб ўтиш билан биргаликда дарвоза бурчагини аниқ нишонга оларди. Пеле бундай голларни бир неча маротаба урган, айнан шундай дриблинг орқали "Флумининенсе" дарвозасига йўл топган. Бу гол эса асрнинг энг яхши голи дея тан олинган. "Маракана" стадионида ҳатто ушбу вазият шарафига ёдгорлик ҳайкали ўрнатилган. Пеленинг фаолияти давомида "Сантос", "Космос" ва Бразилия терма жамоаси сафида урган голлари минглик довондан ўтиб кетган.

Футболдан кейин

Спортчининг машҳурлиги шу даражада эдики, ҳатто спортчи "Мен Пелеман" номли автобиографик китобини ёзиб нашр этгач, ўқий олмаган ватандошлари китоб билан танишиш учун саводхон бўлишга интилдилар ва ўқиб-ўрганишни бошлашди.

Бразилия ҳукумати футболчининг обрўсидан фойдаланишга қарор қилди ва 90-йилларда Пеле ёшлар, туризм ва спорт вазири лавозимига тайинланди. Пеле энди футболга оид қонунни тарғиб қилишга муваффақ бўлди, бунинг натижасида Бразилия футболида коррупция камайди. Шунингдек, у спорт, соғлом турмуш тарзини оммалаштириш ва ривожлантириш учун кўп куч ҳамда маблағ сарфлади.

Эдсон тадбиркор сифатида шаклланиб борди. Масалан, унинг "Cafe Pele" машҳур кофе бренди бутун дунёга танилган. Бундан ташқари, Пеле бир неча бор телевизион шарҳловчи, телебошловчи бўлиб ишлаган ва ҳаттоки муаллифлик қўшиқлар ижрочиси саналади. Пеле актёрлик фаолиятидан сўнг янада машҳурликка эришган. 

Фильмлар

50 дан ортиқ картиналарда Пеле ўзини ролини ўзи ўйнаган. Масалан, "Дарбадарлар ва футбол қироли" номли комедия, "Ғалаба нархи" спорт драмаси. Яна Пеле профессионал актёр сифатида рол ижро этган ўнга яқин фильмлар мавжуд. Шулардан “Ҳаракатга келтириш” мелодрамаси, “Чўнтаклар” жиноий драмаси, “Кичик мўъжиза” оилавий картинаси, “Ғалаба” номли ҳарбий фильми кабилар алоҳида ажралиб туради.

Машҳур ўйинчининг болалиги ва ёшлиги ҳақида ҳикоя қилувчи "Пеле: Афсонанинг туғилиши" биографик лойиҳаси ҳам жуда муваффақиятли кечди. Ушбу фильм 2016 йил баҳорида экранларга чиқди.

Пеле ҳозир

2016 йилда Пеле ўзининг Олимпия ўйинларига бағишланган "Умид" қўшиғини тақдим этди. Ушбу ўйинлар Рио-де-Жанейрода бўлиб ўтди ва Жанубий Америкада ўтказилган биринчи Олимпиада бўлиб тарихга кирди.

"Умид" - бу машҳур спортчининг ягона қўшиғи эмас. Пеле узоқ вақтдан бери мусиқага қизиқади, қўшиқлар ёзади ва ҳатто қўшиқчи Элис Режинанинг албомини яратиш устида иш олиб борди.

Португалия матбуотининг ёзишича, 79 ёшли бразилиялик улуғ ёшда эканлиги боис коронавирус хавфи туфайли Сан-Паулудаги уйида карантинда бўлиб турибди.


Эришган ютуқ ва мукофотлари:

1957, 1963 йил - "Рок кубоги" ғолиби (Бразилия терма жамоаси таркибида)

1958, 1962, 1970 йил - жаҳон чемпиони (Бразилия терма жамоаси)

1958, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1973 йил - Паулиста лигаси чемпиони ("Сантос" таркибида)

1959, 1963, 1964, 1966 йил - Рио-Сан-Паулу турнири ғолиби ("Сантос")

1961, 1962, 1963, 1964, 1965 йил - Бразилия кубоги ("Сантос")

1962, 1963 йил - Либертадорес кубоги ғолиби ("Сантос")

1962.1963 йил - Қитъалараро кубок эгаси ("Сантос")

1968 йил - Роберто кубоги ғолиби ("Сантос")

1968 йил - Қитъалараро чемпионлар кубоги ғолиби ("Сантос")

1977 йил - Шимолий Америка футбол лигаси чемпиони ("Нью-Йорк Космос")

1995 йил - Бразилия спорт вазири

1999 йил - ХОҚ талқини бўйича аср спортчиси

2000 йил - ХХ асрнинг энг яхши футболчиси

2014 йил - ФИФАнинг "Олтин тўп" фахрий мукофоти.




Шерзод Нурматов тайёрлади. 

Муаллиф : Sherzod Nurmatov
Рейтинг: +10   

Фикрлар

+7   
24 мар 22:08:07
Avtech
Hamma davrlarni haqiqiy futbol qiroli boshqa tarif yo'q.
+5   
24 мар 23:44:18
SAMOVIY_NUR
man faqat bitta jchdagi o'yini ko'rganman, qisqa lavhalarni ko'rganman, lekin hozirgi Ronaldu Messilar ancha kuchli deb hisoblayman undan) O'zim Sheva muxlisiman ...parast deb aytyotmanglar.
+2   
25 мар 04:57:46
Ўзбеклигим фахрим
Temurkhan фойдаланувчининг фикрига жавоб бериш
Pelega qarshi futbol oynaganlarning xammasixam professional futbolchi bumagan. Kasblari qurivchi, oqituvchi, bankir va xakozo kasb egalariyam Jaxon chempionatlarda davlati sharafini ximoya qilganlar. Bu gap bilan ular futbol oynashni bilmagan demoqchimasman, Ramos, Vandeyk va shunga oxshagan oilasini futbol orqasidan boqib Xayotini futbolga bagishlagan ximoyachilarga qarshi top tepmagan. Qolaversa Pele eng uzogi 20 metrdan gol urgan, undan uzoqroq masofalardan gol uraolmagan. Men uchun Pele oz davrining Futbol Qiroli undan ortiq emas (Shaxsiy fikr).
Ўша даврни химоячилариям баклашкани қопқоғини ўйнаб ўтирмагандир
+2   
25 мар 04:56:07
Ўзбеклигим фахрим
YOQUB 007 фойдаланувчининг фикрига жавоб бериш
Futbol Qiroli emas, Uz mavsumining Zur Uyinchisi buladi. Futbol Qiroli Barsada O'ynaydi 10 Raqamda Usha Futbolchi Futbol Qiroli desa Arziydi. Messi Bir oyog'i bilan aylantirib tashlaydi Buni.
Аввал ўша қирол бир марта жаҳон кубогини қўли билан ушласин кейин гапирасиз қирол деб қирол деган гап жаҳон кубогини ютган одамга ишлатилади ЧЛ ёки Ла Лигани ютгангамас. У фақат барсани мухлислари учун қирол Пеле бутун дунё футболи қироли
+1   
25 мар 08:46:48
Музаффар Махмудов
Ўзбеклигим фахрим фойдаланувчининг фикрига жавоб бериш
Ўша даврни химоячилариям баклашкани қопқоғини ўйнаб ўтирмагандир
Йук, копкок уйнаган. Барсачилар айтдими, демак защитниклар баклашкани копкогини уйнашган.

Ака, футбол курмаганлар куп бу сайтда. Тушунтираман десанг, форточкадан чикиб кетишади.
Кеча футбол куришни бошлаб, яна кирол хакида гапиришади
+1   
25 мар 08:20:19
SFC muxlisi
Pele nima u.n yevropada òynamagan. Agar hozirgi davrda òynaganda bu natijani yarmi ham amri mahol bulib qoladi
+1   
25 мар 06:24:08
UniPall Inc.
Ўзбеклигим фахрим фойдаланувчининг фикрига жавоб бериш
Аввал ўша қирол бир марта жаҳон кубогини қўли билан ушласин кейин гапирасиз қирол деб қирол деган гап жаҳон кубогини ютган одамга ишлатилади ЧЛ ёки Ла Лигани ютгангамас. У фақат барсани мухлислари учун қирол Пеле бутун дунё футболи қироли
szi fikriz bn etkanda Grizman Ranaldu va Messidan kuchlimi endi))) JChligi bor unda,Messi bn Ronalduda yo)))) Yoki Dembele kuchlimi)) va Yoki Mbappemi?)))
Qaysi joxon chempioni kuchli shuladan???))) 21asrda?
+1   
25 мар 06:00:39
Сайфулла Бердияров
Бизнинг спорт журналистларимизпм биииррр изланиб, узимизни футбол афсоналари хакида ёзишсин. Качонгача улар хакида билмай юрамиз а качонгача?!
+1   
24 мар 23:17:12
inamjon
Xaqiqiy fudbol qiroli
+1   
24 мар 22:55:36
Nodirjon Abdurasulov
Шерзод Нурматов сизга катта раҳмат!
   
26 мар 15:19:01
YOQUB 007
Ўзбеклигим фахрим фойдаланувчининг фикрига жавоб бериш
Аввал ўша қирол бир марта жаҳон кубогини қўли билан ушласин кейин гапирасиз қирол деб қирол деган гап жаҳон кубогини ютган одамга ишлатилади ЧЛ ёки Ла Лигани ютгангамас. У фақат барсани мухлислари учун қирол Пеле бутун дунё футболи қироли
KECHIRASIZU USHA PELE HAQIQIY PROFESINAL FUTBOLCHILAR BILAN UYNASINDA KEYIN MAQTANSIN. HAMMA BILADI OLDIN RAQIBLAR QURILISHDA ISHLAYDIGANLAR HAVASKOR FUTBOLCHILAR BULGAN , ENDI USHANQA INSONLAR BILAN UYNAB QIROLMAN DEYISH G'ALATIYU. HOZIR BARCHA PROFESSINAL FUTBOLCHILAR FUTBOL UYNASH JUDA QIYIN VA QONUN QOIDALARI HAM. BARIBIR MEN UCHUN MESSI QIROL
   
25 мар 10:27:13
Temurkhan
Ўзбеклигим фахрим фойдаланувчининг фикрига жавоб бериш
Ўша даврни химоячилариям баклашкани қопқоғини ўйнаб ўтирмагандир
1958-yilda Braziliya va Pele birinchi Jaxon chempionligini qolga kiritgan. Jchda 16 ta davlat ishtirok etgan. Chempionatni eng yaxshi oyinchisi Braziliyadan Didi bolgan. Eng qizigi 16 ta davlat qatnashgan chempionatda 13 ta gol urgan Fransiyalik Fonten topurar bolgan va bu xozirgacha bitta chempionatda eng kop gol urgan futbolchi bolib turibdi. Shundan bilsa buladiki barcha jamoalarni futbolchilari professional futbolchi bumagan. JCHga chiqish uchun terma jamoalar kurashmagan, qatnashish ixtiyoriy bugan.
   
25 мар 09:21:40
Sang555
Пеле Кирол Месси Амир Роналду Княз бўптими ха ++++
   
25 мар 09:19:53
Temurkhan
Ўзбеклигим фахрим фойдаланувчининг фикрига жавоб бериш
Ўша даврни химоячилариям баклашкани қопқоғини ўйнаб ўтирмагандир
You tubeda korsangiz boladi Peleni gollarini va unga qarshi oynagan ximoyachilani.
   
25 мар 08:54:09
Музаффар Махмудов
Музаффар Махмудов фойдаланувчининг фикрига жавоб бериш
Сиз унака фикрламанг-да. Пеле у марта ЖЧемпиони ва клубдаям хаммани тешиб ташаган. Сиз айтаётган чемпионларам шу ишни килолишганми?
3 марта Жчемпиони*
championat.asia
< сўнгги янгиликларни кўриш
Яндекс.Метрика

CA ни Facebook да ўқиш
учун "Yoqdi"ни босинг