– Турнир ва ҳаттоки сизнинг бошқарувингиз бошланганидан бери жамоангизнинг ҳужум чизиғидаги барқарорлиги ва жипслиги мақталмоқда. Колумбияга қарши ўйиндан сўнг баъзи ўйинчилар бундан афсусланишди ҳам. Эҳтимол, ҳужумда хавф етарли эмасдир. Сизнингча, янада хавфлироқ ва кескинроқ бўлиш учун нима етишмаяпти? Ҳужум чизиғидаги ўйинчилардан нималарни кутяпсиз?
– Ҳа, ҳақиқатан ҳам, биз иккита кучли жамоага қарши ўйнадик: жаҳон рейтингида 5-ўриндаги Португалия ва 12-ўриндаги Колумбия. Шу боис, бу икки ўйинда кучлар нисбати бизга ўз таъсирини ўтказди. Ўтган Африка Миллатлар Кубогида бундай эмасди, эсимда, у ерда учта ўйинда 5 та гол ургандик. Демак, ҳужум борасида ўзимизни кўрсата оламиз. Эртага бошқа рақибга қарши мутлақо бошқача ўйин бўлади ва умид қиламанки, бизга гол уриш имконини берадиган ўйин режасини ишлаб чиқамиз. Ҳар ҳолда, биз учун ҳаммаси жуда аниқ. Икки ўйиндан сўнг бир очко олдик, тақдиримиз ўз қўлимизда бўлиши учун учинчи ўйин ҳал қилувчи бўлади. Ямайкага қарши саралаш ўйиниданоқ Жаҳон чемпионатидаги йўлимиз ва тарихимиз қандай бўлишини билардик. Шунинг учун эртага гуруҳдан чиқиш учун ғалаба қозонишимиз шарт. Албатта, бунинг учун таваккал қилишга тўғри келади.
– Гол уриш ҳақида гапирдингиз. Эртанги Ўзбекистонга қарши ўйинда жамоангиз айнан нималар устида ишлашини ёки нималарни кўрсатишини хоҳлардингиз?
– Бундай юқори даражадаги ва муҳим ўйинларда, албатта, эртага ғалаба қозониш шарт, мақсад эса рақибдан битта кўп гол уришдир. Эртага биз ўзига хос ўйин тизимига эга бўлган, тасодифан йўлланмани қўлга киритмаган, жуда яхши шаклланган Ўзбекистон терма жамоаси билан тўқнаш келамиз. Демак, бу мураккаб ўйин бўлади, устунликка эришиш калитини топиш ўзимизга боғлиқ.
– Бу Жаҳон чемпионатида Африка жамоалари ҳозиргача яхши натижалар кўрсатмоқда. Эртага сиз буни янада яхшилашингиз мумкин. Сизнингча, Африка жамоаларига етарлича баҳо берилмаяптими? Улар чемпионликка қанчалик яқин?
– Мен кўп йиллардан бери таъкидлаб келаётганимдек, Африка қитъасида 15 йилдан ортиқ вақтдан бери ишлаяпман. Барча федерациялар, мамлакатлар тизимли равишда ривожланаётганини, мураббийлар ва футболчилар ўсаётганини кўряпман. Африка ривожланишдан тўхтамаяпти ва менимча, бу давом этади, чунки ҳали ўсиш учун катта имкониятлар бор. Умид қиламанки, шу йил ёки яқин йиллар ичида Африка жамоаси Жаҳон чемпионатида ғолиб чиқади, бу фақат вақт масаласи.
– Мураббий, ҳамкасбимнинг саволига қўшимча қилмоқчиман. Жаҳон чемпионатида кўпроқ Африка жамоалари бўлиши ҳақида нима дейсиз?
– Қоидаларни унчалик яхши тушунмайман. Аммо қитъа ҳақида билганим шуки, Жаҳон чемпионатида иложи борича кўпроқ Африка жамоалари қатнашишга муносиб, чунки футбол бу қитъанинг ажралмас қисми ҳисобланади. Бунга яққол мисол тариқасида, ўз меҳнати, фидойилиги ва юқори сифатли ўйини эвазига қийин вазиятлардан чиқиб, муваффақиятга эришган африкалик футболчиларнинг ажойиб фаолиятини кўрсатиш мумкин. Албатта, Жаҳон чемпионатида худди бошқа қитъалар каби кўплаб Африка жамоалари бўлиши керак. Ҳозирча улар иложи борича узоқроққа бориши учун ҳамма уларни қўллаб-қувватлаши зарур.
– Фабио Каннаваро Тошкентда Жаҳон чемпионатига келишдан олдинги сўнгги интервьюсида гуруҳимиздаги энг қийин ўйин Конго ДРга қарши бўлишини айтганди. У жамоангизни "90 дақиқа тинмай югурадиган отлар"га ўхшатиб, йигитларнинг жисмоний ҳолати ва ўйин интенсивлигидан ҳайратда қолганини таъкидлади. Каннаваронинг сўзларига кўра, Ўзбекистон сизни ютиши учун майдонда 90 дақиқа жонини бериб югуриши керак. Хўш, Конго эртага Ўзбекистонни мағлуб этиш учун нима қилиши керак?
– Биз ҳам худди Ўзбекистон каби ФИФА рейтингида у қадар юқори эмасмиз ва бу Жаҳон чемпионатининг энг кучли жамоалари қаторига кирмаймиз. Шундай экан, жуда юқори даражадаги ўйинда муносиб қатнашиш учун жисмоний, тактик ва техник томондан имкониятларимизни 100 фоиз ишга солишимиз керак. Биз бунга ўрганганмиз ва ўйлайманки, футболчиларимиз бу чақириққа тайёр. Ўзбекистон ҳам ўз ўйин тизимини мукаммал ўзлаштирган, жуда яхши ташкиллаштирилган ва майдонда борини берадиган жамоа. Биринчи навбатда техник жиҳатдан яхши ўйин кўрсатиш ўзимизга боғлиқ. Бундан ташқари, бизда ҳужумкор салоҳият ва фаолияти давомида доимий гол уриб келган футболчилар бор. Эртага улар ўз сўзини айтиши керак.
– Мураббий, эртага захира ўриндиғининг ўрни қандай бўлади? Шу пайтгача майдонга тушмаган, айниқса, ҳужум чизиғидаги ўйинчиларни кўришимиз мумкинми?
– Бизда 26 та ўйинчи бор, демак, тизимни ўзгартириш, уни сақлаб қолиб янада кучайтириш, бироз янги қон олиб кириш ёки дастлабки икки ўйинда қатнашган асосий таркибни қолдириш каби кўплаб имкониятларимиз мавжуд. Эртага бир қанча вариантларимиз бор. Биттасини танлаймиз ва ўйин давомида уни ўзгартиришимиз ҳам мумкин. Ҳар ҳолда бундай танловнинг борлиги гуруҳимизнинг жуда шаклланган эканлигидан далолат беради. Асосий ва захира ўйинчилари орасида катта фарқ йўқ, бу эса мураббий учун жуда яхши ҳолат.
– Колумбияга қарши ўйинда 5-3-2 схемаси унчалик яхши иш бермади. Данияга қарши аввалги ўйинда бу жамоанинг анча ҳужумкор эканлигини кўрган эдик. Эртага Ўзбекистонга қарши, айниқса, қанотларда янада ҳужумкорроқ, айтайлик, 5-3-2 ўрнига 3-5-2 схемасини кутишимиз мумкинми?
– Тўғри, Португалияга қарши ўйинда бўлгани каби, бу учрашувда ҳам бироз босим остида қолдик, лекин бу ўзимиз онгли равишда қилган танлов эди. Чунки Колумбияга қарши 3-5-2 тизимида жуда яхши ўйнадик, деб ўйлайман. Фақат гол ўтказиб юборган вазиятимизда чап қанотда хатога йўл қўйдик. Португалияга қарши ўйинга қараганда ҳужумга ўтишда бироз имкониятларимиз камлик қилди, чунки Колумбия шунчаки жуда яхши ўйин ўтказди. Ўйин охирида учта ҳужумчи ва уларнинг ортида битта 10-рақамли ўйинчи билан ҳаракат қилдик. Бу бизга ҳужумда кўпроқ наф келтирди, ҳисобни тенглаштириш учун қилган босимларимизни эсласак, бу яққол кўринади. Хуллас, олдинги саволда айтганимдек, бу тизим ўзини оқлади. Энди янада хавфли ва ҳужумкор бўлиш устида бош қотиришимиз керак. Бу ҳам бизнинг амбицияларимизга, ҳам жамоалар ўртасидаги кучлар нисбатига боғлиқ. Унутмаслик керакки, бу бизнинг биринчи Жаҳон чемпионатимиз, биз дунёнинг 5- ва 12-ўриндаги термаларига қарши ўйнадик. Уларда ҳам, бизда ҳам ажойиб футболчилар бор. Лекин бу турнир барча учун биринчиси эканлигини инобатга олсак, Конго ДР тарихидаги биринчи очкони қўлга киритганимиз ва биринчи голни урганимиздан жуда хурсандмиз. Эртага бизни ўзимизнинг "финал"имиз кутиб турибди. Биз Камерун, Нигерия, Ямайка каби жамоаларга қарши мунтазам равишда финалга тенг ўйинлар ўтказишга одатланганмиз. Йўлимиз ҳамиша машаққатли бўлган, лекин ҳар сафар қийинчиликдан чиқиб кета олганмиз. Умид қиламанки, эртага ҳам шундай бўлади ва конголикларнинг орзуси ва тарихи давом этади. Биз шуни истаймиз.
– Ямайкага қарши ўйин ҳақида эслаб ўтдингиз, эртага ғалаба қозонишингиз шарт бўлганидек, ўшанда ҳам шундай эди ва пенальтилар сериясидан олдинроқ гол уриб, кўпроқ вазиятлар яратгандингиз. Ўша ўйин футболчилар учун ўрнак ва сабоқ бўла оладими?
– Ҳа, эртага ютишимиз керак, лекин гуруҳ босқичидаги ёки АМКдаги барча ўйинларда бўлгани каби, доим ғалаба учун майдонга тушамиз. Охирги 4 йил ичида турли хил ҳужум ва ҳимоя ташкил этишга мўлжалланган 3 хил ўйин схемаси устида ишладик. Биз ҳар хил тизимларда ўйнашга тайёрмиз. Энди асосийси эртага йигитларнинг жисмоний ҳолати жойида бўлиши керак. Ўйинларда ғалаба қозониш учун турли хил омиллар керак бўлади. Энг асосийси, гол ёки голлар уриш учун кучли мотивация ва қатъиятга эга бўлиш лозим. Футболда, айниқса, Ўзбекистон каби жуда яхши шаклланган жамоага қарши ўйинда бу ҳамиша қийин бўлган. Аммо биз ғалаба қозониш учун қўлимиздан келган барча ишни қиламиз. Биламизки, охирги 4 йил ичида гол уриш кўрсаткичимиз жуда яхши бўлган ва эртага буни яна бир бор исботлаймиз деб умид қиламан.
– Мураббий, яна тактика ва ўйин тизимига қайтмоқчиман. Колумбияга қарши қўлланган 5-3-2 схемаси яхши ишлаётганини айтдингиз. Аммо бу тизим Ўзбекистон каби кучли, ҳимояга ётиб олиб, қарши ҳужумда ўйнайдиган жамоага мосми? Уларнинг Колумбия ва Португалияга қарши ўйинларини кўриб шундай хулосага келдим. Бу схема ушбу рақибга тўғри келадими?
– Аслида тизим ҳимоя нуқтаи назаридан қоғозда шундай кўринади. Лекин 3-5-2 тизимида қанот ҳимоячилари (латераллар) юқорироқ жойлашса, ҳужумда 4 киши бўлиб ҳаракат қилишингиз мумкин. Бу энди майдондаги вазифалар тақсимоти (анимация) билан боғлиқ бошқа масала. Эртага ҳужумкор салоҳиятимизни намойиш этишимиз кераклигини биламиз. Шунинг учун ўйинга нисбатан амбицияли, лекин ўйланган режа ишлаб чиқамиз, чунки Ўзбекистон жуда яхши жамоа ва бу Жаҳон чемпионати баҳси. Агар эртага ғалаба қозонсак, бу жуда оғир ва ҳаттоки ўйиннинг сўнгги сонияларида ҳал бўладиган ғалаба бўлиши мумкин. Ҳар ҳолда, ҳужумкорроқ ўйнаш учун қандайдир ўзгаришлар қиламиз. Бу албатта ўйин схемасини ўзгартириш дегани эмас, балки ҳужумга ўтиш фазаларини ёки ҳужумкор кўрсатмаларни ўзгартиришни англатиши мумкин ва ўйлайманки, эртага мутлақо бошқача ўйин бўлади.
– Мусобақа давомида мезбон давлатлар – Мексика ва АҚШ ҳақида фикрингиз қандай? Улардан нима кутяпсиз?
– Биз бу ерга кеча, яъни ўйиндан 2 кун олдин етиб келдик, Мексикада эса ундай бўлмаганди. У ерда ўйиндан олдинги куни жуда кеч етиб боргандик. Хьюстонда 4 кун қолиб кетиб, ўйин арафасида етиб келганимиздан бироз афсусдамиз. Ташкилий масалалар ва бошқа барча шароитлар ҳақида гапирсам, бу ерда эканлигимиздан жуда хурсандмиз. Жамоа атрофидаги барча ходимлар хизматимизда. Ажойиб машғулот майдонларимиз бор ва муҳташам стадионларда ўйнаяпмиз. Бу биз учун жуда яхши лаҳзалар, агар турнирдаги иштирокимизни давом эттирсак, бундан ҳам зўр дамларни бошдан ўтказамиз.
– Висса ҳақида сўрамоқчи эдим. У Португалияга қарши ажойиб гол урди, лекин мавсумни унчалик яхши ўтказа олмаганини, жароҳат олганини, АМКни ўтказиб юборганини ва "Ньюкасл"га ўтиши кўнгилдагидек бўлмаганини биламиз. Ушбу турнирда унинг салоҳиятини қандай баҳолайсиз? Олдинги Висса қайтмоқдами?
– Биз уни тайёргарлик жараёни бошиданоқ ўз ҳолатида кўрдик. У ҳақиқатан ҳам яхши формада ва буни биринчи ўйиндаёқ исботлади. Менимча, унинг "Ньюкасл"даги трансферига ҳали баҳо беришга эрта, чунки у мавсумни жароҳат билан бошлади. Сенегалга қарши ўйинда жароҳат олганди, биласизми, бундай юқори даражада 100% тайёр бўлмаган ўйинчига жуда қийин бўлади. Лекин мен футболчини, унинг иштиёқини ва "Ньюкасл" клуби у учун қандай аҳамиятга эга эканлигини биламан. Ишончим комилки, у бу мавсумда ўзини кўрсатади ва буни бизга ҳар куни машғулотларда исботламоқда. У ўзининг энг яхши спорт формасига қайтди.
– Бундай йирик мусобақада биринчи марта иштирок этаётган жамоалар Жаҳон чемпионати муҳитини ҳис қилиши ва ўзига бўлган ишончни орттириши керак бўлади. Сиз айтиб ўтганингиздек, Португалия ва Колумбия каби юқори савиядаги рақибларга қарши ўйнаш жамоада эртанги ўйинда ғалаба қозониш учун керак бўладиган ишонч муҳитини яратишга ёрдам берди деб ўйлайсизми?
– Эртага нима бўлишини билмаймиз. Аниғи шуки, шу икки ўйин давомида биз катта тажриба тўпладик ва бу футболчилар, айниқса ёш ўйинчиларим учун жуда муҳим. Биз бундай ўйинларни, яъни дунёнинг энг кучли жамоаларига қарши кетма-кет ўйнашга ўрганмаганмиз. Демак, бу яхши тажриба бўлди. Лекин биз ҳам Колумбия ва Португалияга қарши ўйнаган Ўзбекистон билан бир хил вазиятдамиз ва эртага бу Жаҳон чемпионати ўйини бўлади, ғалаба қозониш учун барибир яхши ўйин кўрсатиш талаб этилади.
– Жаҳон чемпионатида дебют қилаётган терма жамоа таркибида Европанинг кучли клубларида ўйнайдиган футболчилар, хусусан, Бакамбу каби катта клубларда тажриба орттирган футболчининг бўлиши қанчалик муҳим? Дунёнинг энг кучли жамоаларига қарши ўйнаётганингизни ҳисобга олсак, бундай ўйинчининг борлиги жамоа сифатини оширадими?
– Биз учун дастлабки икки ўйинда ўзимиздан кучлироқ бўлган жамоаларга қарши ўйнаш ҳақиқий мотивация манбаи бўлди. Биз мана шундай ўйинлар орқали ўрганамиз. Ўйлайманки, ушбу жамоаларга қарши муносиб ҳаракат қилдик. Балки баъзи вазиятларда бундан ҳам яхшироқ ўйнашимиз мумкин эди, лекин бу футбол. Эртага эса мутлақо бошқача ўйин бўлади. Биз мусобақани давом эттириш учун фақат битта натижа қониқтирадиган вазиятдамиз. Буни хоҳ ўйин режаси нуқтаи назаридан бўлсин, хоҳ футболчиларнинг мотивацияси бўлсин, олдиндан яхши билиб турибмиз. Шунинг учун биринчи очкони қўлга киритганимиз биз учун яхши бўлди, энди фақат ғалаба учун ҳисоб-китоб қилмасдан майдонга туша оламиз.
– Статистика таҳлилчиси сифатида барчамиз битта жиҳатга эътибор қаратдик – зарбалар, аниқ ёки ноаниқ зарбалар сони жуда кам. Саволим оддий: мутахассис сифатида бундан хабарингиз борми? Бу деталь устида ишланяптими ёки бу шунчаки ўйин темпи ва характерига боғлиқми?
– Яна қайтараман, ўтган АМКда учта, битта, биттадан голлар урдик. Демак, биз зарба бера оламиз, гол ҳам ура оламиз. Шунингдек, яна эслатиб ўтаманки, биз дунёнинг 5- ва 12-жамоаларига қарши ўйнадик, ўзимиз эса 47-ўриндамиз. Шундай экан, табиийки, майдонда кучлар мувозанати пайдо бўлади. Бизда йирик клубларда ўйнайдиган, гол уришга қодир жуда яхши ҳужумчилар бор. Лекин Жаҳон чемпионатида топ жамоаларга қарши ўйнаганда ўйин сценарийлари осон кечмайди. Ўзингиз тўғри таъкидлаганингиздек, Португалия ва Колумбияга қарши ўйинда вазиятларимиз бўлди. Вазиятлар кўп бўлмаса-да, тан олиш керак, улар биздан устунроқ эди. Шунга қарамай, Португалия билан 1:1 ўйнаб, Колумбияга 1:0 ҳисобида аламли мағлубиятга учраган бўлсак-да, менинг жамоам шундай топ даражадаги жамоаларга қарши 1-дақиқадан 90-дақиқагача ўйиндан чиқиб кетмади. Энди барчамиз эртанги ўйинда ғалаба қозонишни истаймиз ва бунинг учун таваккал қилишга тўғри келади. Биз шунчаки ўз ишимизни хотиржамлик билан бажарамиз. Мусобақа бошиданоқ нима қилиш кераклигини жуда яхши билардик. Данияга қарши дастлабки ўйинларда кўрганингиздек, маълум бир ўйин тизими орқали жуда яхши ўйин намойиш қилгандик. Бу ерда маълум бир изчил меҳнат ётибди. Нима қилмоқчи эканлигимизни, эртага қандай ўйнашимизни жуда яхши биламиз ва эртанги ўйин биз учун муваффақиятли бўлишига умид қиламиз.
