Йенс Леманн: “Дарвозабон барча зарбаларни ушлаб олиши керак”

- Дарвозабонларни буюк бўлмаган атлетлар ҳисоблашади. Буни ноҳақлик деб ҳисоблайсизми?
- Посбонларга диққат билан қаранг: уларда тананинг фақат юқори қисми эмас, балки умуман ривожланганини кўрасиз. Футболчиларда бундай эмас. Уларда оёқлар бақувват бўлиб, қўллар ва қўл мускуллари ривожланмаган бўлиши мумкин. Дарвозабонларга ўзини яхши ҳолатга келтириб олиш учун кўпроқ вақт керак бўлади.

- Шу сабабли посбонлар кўпинча катта ёшгача ўйнашадими?
- Ўйлашимча, ёш улғайиши тажрибага хизмат қилади. Бирор ҳолатга минг мартадан ортиқ тўқнаш келиб, тезроқ ҳаракат қиласан ва ҳимояни тўғри ташкил этасан. Ёш дарвозабонлар учун бу осон вазифа эмас. Баъзида улар қандай йўл тутишни билмай қолишади. Ёшларнинг камдан-камига буни уддалаш насиб этади. Лекин тажриба билан барчаси келади.

- Давид Де Хеа ва Тибо Куртуа жуда енгил тана тузилишига эга. Замонавий дарвозабонлар бақувват бўлиши шартми?
- Ўйиним атлетизмга асосланганди. Баъзи посбонлар енги калта либосларда ўйнашади ва уларнинг қўлларини кўриб, улар қай тариқа қийин тўпларни бундай қўллар билан қайтаришларини ўйлаб қоламан. Жисмоний кўриниш унинг шахсини англатади: мускулларнинг ўсгани сенга ҳимояланиш, тўқнашувга киришишда ёрдам беради, яхши ўйин намойиш қилишга кўмаклашади. Бунинг учун машғулотларда жиддий тер тўкиш талаб этилади. Бошқача ҳисоблайдиганлар ҳеч қачон катта лигаларда ўйнашмайди. Масалан, Мануэль Нойерга қаранг. Унда ажойиб тана ва кучли қўллар бор. Оливер Канда ҳам. Нойер бунинг учун кўп меҳнат қилган. Энди майдонда бундан устунлик сифатида фойдаланади.

- Жисмоний машғулотларга кунига неча соат сарфлагансиз?
- Деярли ҳар куни машғулотларни тренажёр залидаги ишлаш билан тўлдирардим. Кун тартибим “Боруссия”дан “Арсенал”га ўтганимда ўзгарган. Аввал қўл мускулларимни мустаҳкамлаш, оёқлар ва тананинг юқори қисмига мўлжалланган машқларни бажарардим. Лондонда эса мускулларнинг турли гуруҳи ва организмнинг умумий мустаҳкамланиши устида машқлар қилишга ўтганмиз. Ҳалигача клубда ишлаётган мураббий Тони Колберт машғулотга турли фойдали машқларни қўшганди. Ўша пайтда Германия терма жамоаси бош мураббийи Юрген Клинсманн термага иш услуби Колбертники билан ўхшаш бўлган Марк Верстеганни таклиф қилган.

- Дарвозабон 90 дақиқа ҳушёрлиликни сақлаб қолиши учун қандайдир қўшимча машқларни бажариши керакми?
- Йўқ. Менга посбонларни тайёрлашнинг замонавий услуби ёқмайди. Мактабнинг аҳамияти баҳоланмаяпти. Эътиборни сақлаш қолиш жиҳатлари ўрганилмаяпти. Фикримча, ажойиб дарвозабон – бу мактабда таҳсил олгани. Бу эътиборни жамлашни бир неча соатлар давомида ўрганиш мумкин бўлган тўғри жой. Ўйин вақтининг 5 фоизи давомида дарвозабон фаол ўйинга киришади. Қолган 95 фоиз пайтда жой танлаш, мулоқот ва ташкилотчилик билан машғул бўлади. Шу сабабли мулоқот қилиш қобилиятига эга бўлиш даркор. Буни ҳам мактабда ўргатишади.

Инглиз клубларида хорижлик посбонларнинг кўплиги клублар дарвозабонлар тайёрлашда британча услубга ишонмаслигини билдиради. Бу майдондаги ўйинчиларга ҳам тааллуқли: аввал машғулот, кейин мактаб. Аслида тескари бўлиши лозим. Ўйинчилар ҳам турли ҳолатларда эътиборни жамлаш хусусиятига эга бўлиши шарт. Улар жойни ўзгартириб, ўйинни тушунишлари даркор.

- Дарвозабонлар жамоавий спорт турларида ўзларини алоҳида ўйинчилар деб ҳисоблашадими?
- Йўқ. Бу катта хато. Жамоа ва ўйинчиларга боқсангиз, посбонлар ҳеч қачон ўзи ҳақида ўйламаслигини кўрасиз. У жамоада кимдир хато қилганда буни тузатиши мумкин бўлган охирги ижрочи. Ва бу менинг асосий устун жиҳатим бўлган. Ҳамиша марказий ҳимоячилар билан гаплашиб туришга уринганман. Улар майдондаги жойлашуви ва аҳамияти билан катта ўрин тутади. Ҳужумчилар ҳар қанча хатога йўл қўйишлари мумкин, аммо дарвозабонлар хато қилса, ҳаммаси тамом бўлади.

Беҳзод НАЗАРОВ тайёрлади.